Dernek genel kurulu nasıl yapılır?
Dernek genel kurulu, derneğin en yetkili karar organıdır ve nasıl toplanacağı büyük ölçüde kanunla belirlenmiştir. Çağrının süresi, gündemin kapsamı, kaç üyenin katılımıyla toplanılacağı ve kararların hangi çoğunlukla alınacağı Türk Medeni Kanunu’nda yazılıdır; ayrıntılar derneğin tüzüğünde ve Dernekler Yönetmeliği’nde yer alır. Aşağıda genel kurulun hazırlığını, kanunun ilgili maddelerini kaynağıyla birlikte ve adım adım bulacaksınız.
Siz Davetlisiniz Ekibi ·
Önce bir not
Bu yazı genel bilgi verir, hukuki danışmanlık değildir. Derneğinizin tüzüğü toplantı zamanı, çağrı usulü ve bazı yeter sayılar için ek kurallar koymuş olabilir. Tereddüt ettiğiniz bir konuda derneğinizin bağlı olduğu il sivil toplumla ilişkiler müdürlüğüne danışın.
Genel kurul ne zaman toplanır
Olağan genel kurul, tüzükte belirtilen zamanda, yönetim kurulunun çağrısıyla toplanır; kanun olağan toplantının en geç üç yılda bir yapılmasını zorunlu tutar (TMK m.74). Olağanüstü genel kurul ise yönetim ya da denetim kurulu gerekli gördüğünde veya dernek üyelerinin beşte birinin yazılı isteği üzerine toplanır (TMK m.75).
Toplantı, tüzükte aksine bir hüküm yoksa dernek merkezinin bulunduğu yerde yapılır (TMK m.78).
Çağrı: en az on beş gün önce
Genel kurul, yönetim kurulunca en az on beş gün önceden toplantıya çağrılır. Çağrıda toplantının günü, saati, yeri ve gündemi üyelere bildirilir; çağrı usulünün ayrıntıları yönetmelikle düzenlenir (TMK m.77).
Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü’nün açıklamasına göre çağrı, bir gazetede ya da derneğin internet sitesinde ilan edilerek, yazılı bildirimle ya da üyenin bildirdiği e-posta adresine veya iletişim numarasına mesaj gönderilerek yapılabilir. Tüzüğünüz hangi yolu seçtiyse o kullanılır.
İlk toplantıda çoğunluk sağlanamazsa yapılacak ikinci toplantının günü, saati ve yeri de aynı çağrıda belirtilir. İki toplantı arasındaki süre yedi günden az, altmış günden fazla olamaz.
Gündem
Genel kurulda yalnız gündemdeki maddeler görüşülür. Ancak toplantıda hazır bulunan üyelerin en az onda biri, görüşülmesini istedikleri bir konuyu yazılı olarak bildirirse o konunun gündeme alınması zorunludur (TMK m.79).
Olağan bir genel kurulun gündeminde sık yer alan maddeler:
- Açılış, yoklama ve saygı duruşu
- Toplantıyı yönetecek başkan, başkan vekili ve yazmanın seçimi
- Yönetim kurulu çalışma raporunun okunması ve görüşülmesi
- Denetim kurulu raporunun okunması ve görüşülmesi
- Gelir-gider hesabının görüşülmesi, yönetim kurulunun aklanması
- Tahmini bütçenin görüşülmesi
- Yönetim ve denetim kurullarının seçimi (seçim yılıysa)
- Dilek ve temenniler, kapanış
Gündemi tüzükteki sıraya ve derneğinizin önceki toplantılarına göre düzenleyin.
Toplantı ve karar yeter sayısı
| Konu | Kanundaki kural (TMK) |
|---|---|
| Toplantı yeter sayısı | Katılma hakkı bulunan üyelerin salt çoğunluğu (m.78) |
| Tüzük değişikliği ve fesih için toplantı | Katılma hakkı bulunan üyelerin üçte ikisi (m.78) |
| İkinci toplantı | Çoğunluk aranmaz; ancak katılan üye sayısı yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz (m.78) |
| Erteleme | Toplantı bir defadan fazla geri bırakılamaz (m.78) |
| Karar yeter sayısı | Toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğu (m.81) |
| Tüzük değişikliği ve fesih kararı | Toplantıya katılan üyelerin üçte iki çoğunluğu (m.81) |
Örnek: Yönetim kurulu 5, denetim kurulu 3 üyeliyse ikinci toplantıda en az 16 üyenin bulunması gerekir.
Toplantı günü
Toplantıya gelen üyeler kimliklerini göstererek hazır bulunanlar listesini (hazirun listesi) imzalar. Toplantı açıldıktan sonra toplantıyı yönetmek üzere bir başkan, yeteri kadar başkan vekili ve yazman seçilir (TMK m.79). Görüşmeler ve alınan kararlar bir tutanağa geçirilir; tutanağın kimlerce imzalanacağı ve saklanması için tüzüğünüze ve il sivil toplumla ilişkiler müdürlüğünün yönlendirmesine bakın.
Pratik hazırlık:
- Hazirun listesi, kalem ve kimlik kontrolü için bir masa ve iki görevli
- Seçim yapılacaksa oy pusulaları, sandık ve sayım için bir alan
- Faaliyet ve denetim raporlarının basılı ya da ekranda gösterilecek kopyaları
- Tutanak için şablon ve yazman
Toplantıdan sonra: sonuç bildirimi
Genel kurulun sonuçları, toplantıyı izleyen otuz gün içinde mülki idare amirliğine bildirilir (Genel Kurul Sonuç Bildirimi). Bildirimin biçimi ve ekleri için il sivil toplumla ilişkiler müdürlüğünün güncel yönlendirmesine bakın.
Davet ve katılım takibi
Yasal çağrı, tüzüğün ve yönetmeliğin saydığı yollarla yapılır; bu kısmı atlamayın. Bunun yanında üyelere gönderdiğiniz e-posta ya da mesajın içine bir davetiye linki koymak, toplantının yerini, saatini ve gündemini üyenin telefonunda okunaklı bir sayfada gösterir; kimin katılacağını önceden görmek de salonun ve ikramın hazırlığını kolaylaştırır.
Dijital toplantı davetiyesinde gündem, toplantı dosyası ve katılım formu aynı sayfada yer alır; gündem ve dosya bölümü Standart ve Premium paketlerdedir. Ayrıntılar dijital toplantı davetiyesi sayfamızda.
Kontrol listesi
- ☐ Tüzük okundu: toplantı zamanı, çağrı usulü, özel yeter sayılar
- ☐ Yönetim kurulu çağrı kararı alındı
- ☐ Çağrı en az 15 gün önce yapıldı; ikinci toplantının günü, saati ve yeri yazıldı
- ☐ Gündem tüzük sırasına göre hazır
- ☐ Faaliyet ve denetim raporları, bütçe hazır
- ☐ Hazirun listesi ve seçim malzemeleri hazır
- ☐ Tutanak yazıldı ve imzalandı
- ☐ Sonuç bildirimi 30 gün içinde yapıldı
Sık yapılan hatalar
- Çağrıyı son haftaya bırakmak. On beş günlük süre kanundan gelir; kısalırsa toplantının geçerliliği tartışmaya açılır.
- İkinci toplantı tarihini yazmamak. İlk toplantıda çoğunluk sağlanamazsa yeniden çağrı süreci başlar.
- Gündem dışı konuya karar almak. Kanun yalnız gündemdeki maddelerin görüşülmesine izin verir; istisnası üyelerin onda birinin yazılı isteğidir.
- Sonuç bildirimini unutmak. Otuz günlük süre toplantı gününden başlar.
Toplantı davetiyenizi hazırlayın
Sık sorulan sorular
Yönetim kurulunca en az on beş gün önce; çağrıda toplantının günü, saati, yeri ve gündemi bildirilir (TMK m.77).
Toplantı için katılma hakkı bulunan üyelerin salt çoğunluğu, tüzük değişikliği ve fesih için üçte ikisi gerekir. Kararlar katılanların salt çoğunluğuyla, tüzük değişikliği ve fesih ise katılanların üçte iki çoğunluğuyla alınır.
İkinci toplantı yapılır; bu toplantıda çoğunluk aranmaz, ancak katılan üye sayısı yönetim ve denetim kurullarının üye tam sayısının iki katından az olamaz. İki toplantı arasındaki süre 7 ile 60 gün arasındadır.
Tüzükte belirtilen zamanda; kanun olağan toplantının en geç üç yılda bir yapılmasını zorunlu tutar.
Toplantıyı izleyen otuz gün içinde mülki idare amirliğine.
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.74, 75, 77, 78, 79, 81. Metin: T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın yayımladığı konsolide metin (aile.gov.tr, “turk-medeni-kanunu.pdf”; 5253 sayılı Kanunla yapılan değişiklikleri içerir), 28.09.2026’da okundu.
- T.C. İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü, “Genel Kurul” sayfası (siviltoplum.gov.tr/adana/genel-kurul): çağrı yolları, ikinci toplantı süresi (7-60 gün), hazirun listesi, sonuç bildirimi (30 gün). 28.09.2026’da okundu.