Nişan bohçası

Geleneğin kökü

Bohça, Anadolu’nun birçok yöresinde söz ve nişan törenlerinin bir parçasıdır. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Kültür Portalı’ndaki Kırklareli derlemesinde söz kesmede kız tarafının damat adayı için bir bohça hazırladığı; içine havlu, gömlek, çorap, şeker, kolonya, terlik ve iç çamaşırı konduğu, bohçanın yeşil krepe bağlandığı anlatılır. Aynı derlemeye göre kız bohçayı önce kaynatasına, sonra kaynanasına götürüp ellerini öper (Kültür Portalı, Kırklareli). Eskişehir derlemesinde ise hediyelerin oğlan evinden sandıkla getirildiği ve kız tarafında tek tek gösterildiği yazılıdır (Kültür Portalı, Eskişehir).

Bugün birçok ailede bohça iki yönlü hazırlanır: kız tarafı damat için, erkek tarafı gelin için. Kimin kime bohça hazırlayacağını iki ailenin önceden konuşması en sağlıklı yoldur.

Damat bohçasına ne konur

Gelin bohçasına ne konur

Erkek tarafı gelin için bohça hazırlıyorsa içine çoğu zaman şal, elbise ya da kumaş, gecelik ya da sabahlık, havlu takımı, terlik, parfüm, bir çanta ya da cüzdan, takı kutusu ve tatlı konur. Gelinin zevkini bilen bir yakından yardım almak bohçanın gerçekten kullanılacak eşyalardan oluşmasını sağlar.

Söz bohçası ile nişan bohçası

Söz ve nişan ayrı günlerde yapılıyorsa bazı aileler sözde küçük bir bohça, nişanda daha kapsamlı bir bohça hazırlar. Söz bohçası çoğu zaman daha sembolik olur: bir gömlek ya da şal, bir kolonya, bir kutu lokum ya da çikolata. Nişan bohçası ise yukarıdaki listedeki gibi daha çok parçadan oluşur. İkisini ayrı ayrı hazırlamak zorunlu değildir; bir tanesi de gelenek için yeterlidir.

Sergileme

Bazı ailelerde bohçalar ve hediyeler bir masada sergilenir; misafirler de görür. Sergileme yapılacaksa masayı törenin bir köşesine kurmak, bohçaların üstüne kimden kime olduğunu gösteren küçük kartlar koymak ve sergi sonrasında eşyaların kaybolmaması için birinin sorumluluk almasını sağlamak işi kolaylaştırır.

Bohça nasıl hazırlanır

1. Listeyi çıkarın. Kimin bohçası, kaç parça, hangi bedenler.
2. Eşyaları seçin. Kullanılabilir ve kaliteli birkaç parça, çok sayıda gereksiz eşyadan daha değerlidir.
3. Katlayıp düzenleyin. Büyük eşyalar alta, küçükler ve kırılabilecek şişeler üste; gömlek ve havlular düzgün katlanır.
4. Örtüye sarın. İşlemeli, dantelli ya da kadife bir bohça örtüsü; köşeler ortada toplanır.
5. Bağlayın ve süsleyin. Kurdele, kuru çiçek ya da küçük bir nazar boncuğu; isterseniz çiftin baş harflerini taşıyan bir etiket.

Bohça yerine süslü bir kutu, sepet ya da kapaklı bir sandık da kullanılabilir; bugün bohça setleri hazır olarak da satılıyor.

Süsleme fikirleri

• Geleneksel: Kırmızı ya da bordo kadife örtü, altın kurdele, oyalı kenar.
• Sade: Krem keten örtü, saten kurdele, tek bir kuru çiçek dalı.
• Modern: Kapaklı bir kutu, içinde kâğıt dolgu, kapağında çiftin monogramı.
• Kişisel: Bohçanın içine el yazısıyla kısa bir not; “Ailemize hoş geldin” gibi.

Bohça nasıl sunulur

Bohça çoğu zaman söz ya da nişan töreninin sonunda, yüzükler takıldıktan sonra sunulur. Bazı ailelerde bohçayı gelin adayı kendi eliyle damadın ailesine götürür, bazılarında bohçalar bir masada sergilenip tek tek açılır. Hediyelerin misafirlerin önünde mi, sonra aile arasında mı açılacağına iki ailenin önceden karar vermesi, beklenmedik anları önler. Tören akışının tamamı için nişan nasıl yapılır ve söz nasıl yapılır yazılarımıza bakabilirsiniz.

Bohça için bütçe

Bohçanın değeri, içindeki eşyaların sayısında değil, özeninde ve kullanılabilirliğindedir. Sade bir bütçeyle hazırlanan, doğru bedende birkaç kaliteli parça ve el yazısıyla bir not, kalabalık ama kullanılmayacak bir bohçadan çok daha güzel karşılanır.

Kontrol listesi

• ☐ Kimin kime bohça hazırlayacağı iki aileyle konuşuldu
• ☐ Beden ve renk tercihleri soruldu
• ☐ Eşya listesi hazır ve alındı
• ☐ Bohça örtüsü, kurdele ve süsler hazır
• ☐ Bohçanın ne zaman ve nasıl sunulacağı belli
• ☐ Bohçayı taşıyacak ya da sunacak kişi belli

Sık yapılan hatalar

• Bedenleri sormamak. Gömlek ve pijama gibi eşyalar kullanılmadan kalır.
• Çok sayıda gereksiz eşya. Birkaç kaliteli parça daha değerlidir.
• İki ailenin beklentisini konuşmamak. Bir taraf bohça hazırlayıp diğeri hazırlamazsa kırgınlık doğabilir.
• Kırılacak eşyayı alta koymak. Parfüm ve kolonya şişeleri üste konur.