Asker uğurlama geleneği

Gitmeden önceki haftalar: ziyaretler ve davetler

Askere gidecek genç, yola çıkmadan önceki haftalarda akrabalarını ve komşularını ziyaret eder, onlar da onu evlerine davet eder. Kültür Portalı’ndaki kayıtlar bu dönemi farklı yörelerden şöyle anlatır:

• Bursa: Askere gidecek gence bir iki ay boyunca serbestçe eğlenmesi için fırsat tanınır. Son haftalarda komşu ve akrabalar tek tek ziyaret edilir, helalleşilir ve elleri öpülür. Davet edildiği evlerde gence sevdiği yemekler yapılır; vedalaşılan kişiler para, çorap gibi küçük hediyeler verir.
• Kırklareli: Gençler yola çıkmadan 15-20 gün önce akraba ziyaretlerine başlar; bu dönemde boyunlarına kırmızı oyalı bir tülbent bağlanır.
• Isparta: Askere gidecek gençler iki hafta öncesinden akrabalar ve komşular tarafından evlere davet edilir; ziyarete gelenler baklava, tavuk ya da giysi gibi hediyeler getirir.

Bu ziyaretler, uğurlama gününden önce gencin bütün yakınlarıyla tek tek vedalaşmasını sağlar. Bu davetler, bütün yakınların bir araya geldiği tek bir uğurlama yemeğinde ya da asker eğlencesinde de toplanabilir.

Asker eğlencesi ve asker kınası

Asker eğlencesi, gidişten önceki günlerde arkadaşların ve ailenin düzenlediği, çoğu zaman davul zurnalı bir gecedir. Bazı yörelerde bu gece bir “asker düğünü” gibi yapılır. Kültür Portalı’nın Kırklareli kaydına göre askerliğin başlamasından önceki son gün toplu bir asker düğünü düzenlenir, masraflar asker aileleri tarafından ortaklaşa karşılanır ve askerin tetik parmağına kına yakılır.

Asker kınası, kına gecesi geleneğinin askere uyarlanmış bir biçimidir: gencin eline ya da parmağına kına yakılır, türküler söylenir, dualar edilir.

Uğurlama günü

Uğurlama günü, evden çıkış ve otogara ya da garnizona uğurlama olarak iki bölümde geçer. Kayıtlardaki örnekler:

• Isparta: Gidişten bir gün önce camide askerler için dua edilir, ardından askerler ve halk vedalaşıp helalleşir. Uğurlama günü askerin arkasından su dökülür; davul, klarnet, saz ve darbuka ile moral verilir.
• Bursa: Uğurlama günü davul zurna çalınır; asker, bayrak altında arkadaşları tarafından havaya atılıp tutularak yolcu edilir. Kadınlar dualar okur.
• Kırklareli: Evden çıkarken ellerden öpülerek vedalaşılır, arkasından su dökülür; kurban kesilip dua edildiği de olur.

Askerden dönüş de ayrı bir kutlamadır. Kırklareli kaydında dönüşte mevlit okutulduğu, Bursa kaydında ailenin un helvası yapıp komşulara dağıttığı anlatılır.

Asker uğurlama yemeği için örnek program

Uğurlamayı tek bir akşamda toplamak isteyen aileler için yakınların bir salonda ya da evin bahçesinde buluştuğu bir uğurlama yemeği iyi bir seçenektir. Aşağıdaki çizelge bir örnektir; kendi ailenizin geleneğine göre değiştirebilirsiniz.

Mevlit okutmak isteyen aileler programı mevlitle açabilir; bu durumda yemek mevlidin ardından verilir ve eğlence bölümü ayrı bir akşama bırakılabilir.

Davetiyede nelere dikkat edilmeli

Asker uğurlama davetiyesinde misafirin bilmesi gerekenler şunlardır: askerin adı, yemeğin ya da eğlencenin tarihi, saati ve yeri, program ve kimin davet ettiği. Davetiyeyi geniş aile gruplarına ya da sosyal medyaya göndermeden önce şu bilgileri çıkarın:

• Sevk tarihi: Eğlencenin tarihi yeterlidir; askerin hangi gün yola çıkacağını herkese açık bir metinde paylaşmak gerekmez.
• Birlik ve şehir: Gidilecek birlik ve şehir ailenin ve askerin özel bilgisidir; gerektiğinde yakınlarla ayrıca paylaşılır.
• Ev adresi: Eğlence evde yapılıyorsa adresi yalnız davetlilere gönderin.

Dijital davetiyede “Asker bilgisi” bölümüne sevk ve dönüş tarihini, şehri ve birlik adını girebilirsiniz; birlik adı varsayılan olarak davetiyede gizlidir. “Süre sayacı” bölümüyle dönüşe kalan gün sayısını gösterebilir, “Günün sahibi” bölümünde askerin fotoğrafını ve adını öne çıkarabilirsiniz. Ayrıntılar için dijital asker uğurlama davetiyesi sayfamıza bakabilirsiniz.

Davetiyenin açılış cümlesi için aile ağzından, arkadaşlardan ve asker kınası için yazılmış örnekler asker davetiyesi sözleri sayfamızda.